Sveto venčanje, sjedinjenje muškog i ženskog principa u ljubavi, jedan je od najdubljih arhetipova u ljudskoj psihi, čije se različite manifestacije provlače kao zlatna nit kroz gotovo sve religije. Hieros Gamos, ‘sveti brak’ – odnosi se, kako na boginju i boga, tako i na njihove ljudske ‘predstavnike’. Kao arhetip u psihi i kao ritual u mnogim starim kulturama, ovo sjedinjenje polarnih principa je obnavljanje njihovog primordijalnog jedinstva, portal koji vodi ka daljim stepenicama na putu duhovnog razvoja i prastari simbol plodnosti i samog života.
Izvorni smisao i forma rituala Hieros Gamos potječu verovatno iz neolitskih poljoprivrednih društava. Plodnost prirode, dobra setva i sve što je za to potrebno, kiša, sunce i sl., prizivaju se, po principu – simpatičke magije – prolećnom svetkovinom, čiji je vrhunac ritualno spajanje muškarca i žene. Oni odigravaju akt oplodnje – kreacije svega u prirodi, kroz seksualno spajanje božanskog muškog i božanskog ženskog.
Sećamo se takve scene iz filma “Magle Avalona”, u kojoj se, u noći Beltana, keltskog praznika plodnosti koji pada oko prvog maja, ritualno spajaju prerušeni kralj Artur i sveštenica Avalona, Morgana Le Fej.
Sveta seksualnost postoji u raznim formama kroz čitavu Antiku i svuda ima za cilj da donese blagoslov, plodnost i izobilje zajednici. Ona je deo svetkovina koje uključuju i druge ritualne radne – procesije, ceremonije pročišćavanja, žrtvovanja, darivanja, ili svadbene gozbe. Vavilonski mit o stvaranju sveta govori o koitusu Enuma i Eliš, nebeske i zemaljske vode, u sumerskom mitu su to božanstva Apsu i Tijamat, u grčkom Uran i Geja.
U gradu Uruku sveštenica boginje Ištar je u hramu izvodila ritualni seksualni akt sa odabranim muškarcem. Jedna forma ovog rituala je povezana sa mitom o cikličnoj smrti i ponovnim rođenjem boga vegetacije, koji se pojavljuje kao muški partner boginje u seksualnom aktu (Izide, Kibele, Afrodite, Artemide, tj. rimske Dijane).
Seksualnost je nosila oreol svetosti, kao prokreativni akt, ali i kao ekstatički put otkrovenje božanskog kroz blaženstvo, sve do uvođenja novog ‘seksualnog morala’ u monoteističkim religijama.
Ritualne seksualne prakse su u kasnijim, puritanskim vremenima pogrešno nazivane ‘hramskom prostitucijom’. Kod samih Jevreja, koji su ih izvorno takođe praktikovali, poput Vavilonaca i Kananaca, iskorenjivanje je trajalo više stotina godina, kroz stalne osude i progone od strane proroka i nove svešteničke kaste.
Kako je moć arhetipa veoma ‘tvrdokorna’ u ljudskoj psihi, Hieros Gamos se u novoj, deerotizovanoj verziji ponovo javlja u ideji o bogu kao mladoženji i narodu kao mladi ili kasnije, kao metafora za odnos Hrista i njegove crkve. Svedočanstvo ove ‘ljubavne alhemije’, kako god ona bila interpretirana, ostalo je na najlepšim stranicama Starog Zaveta – u Solomonovoj “Pesmi nad pesmama“.
Veliki zaokret ka patrijarhatu vidimo i u priči o Evi i zmiji. Dok se u starim mitovima o stvaranju (kao što je, na primer, pelaški mit o boginji Eurinomi), kao i u brojnim bajkama, zmija ili zmaj pojavljuju u funkciji mladoženje koji oplođuje, novo muško božanstvo koje je već preuzelo funkciju ekskluzivnog Kreatora, sada proklinje zmiju i proteruje je iz raja.
Motiv svetog braka je sveprisutan i u azijskim duhovnim tradicijama, samo što je ovde u većoj meri prožet filozofskim i spiritualnim značenjima. Pomenimo ovde samo tantrizam u hinduističkoj i budističkoj varijanti. Seksualno sjedinjenje božanskog para, najpoznatije kao Šiva i Šakti u hindu tradiciji ili Samantabadra i Samantabadri (muški i ženski Buda) u budizmu, često su predstavljeni u sedećoj ili stojećoj yab-yum formi‚ zagrljeni i spojenih genitalija. Intencija ovde nije primarno erotska, već yab-yum stoji kao simbol mističnog prevazilaženja tj. sjedinjenja suprotnosti kroz meditativnu praksu, odnosno sjedinjenje muških i ženskih atributa prosvetljenog stanja.
U tantrizmu postoji, takođe, sveta jogička praksa, koja uključuje i seksualni akt. Posle opsežnih, dugotrajnih meditativnih i jogičkih priprema oba partnera, praksa kulminira seksualnim spajanjem (maithuna) bez ejakulacije, tokom koga praktikanti vizualizuju sebe i partnera kao tantrička božanstva, a fuziju energija i blaženstvo, koje su pokrenuli na ovaj način, usmeravaju u pravcu svog duhovnog razvoja.
Muško-ženski polaritet, međutim, postoji u našoj sopstvenoj duši. Jung je, na primer, ženski deo muške psihe nazvao anima, a muški deo ženske, animus. Sveti brak suprotnosti je takođe i individualna praksa, koja nas osnažuje, ucelovljuje, isceljuje, oživljava. Kada su muška i ženska strana u nama u harmoniji i podržavaju snažno jedna drugu, otvoreniji smo i za zdravije veze sa drugima. Iz arhetipa ‘svetog braka’ crpimo smisao, zdravlje, plodnost i prosperitet.
🎥 Preporučeni Video – Sretna Žena YouTube Kanal
O Autoru
