Hieros Gamos - Arhetip svetog braka i sjedinjenja muškog i ženskog principa

Sveto venčanje, sjedinjenje muškog i ženskog principa u ljubavi, jedan je od najdubljih arhetipova u ljudskoj psihi, čije se različite manifestacije provlače kao zlatna nit kroz gotovo sve religije. Hieros Gamos, ‘sveti brak’ – odnosi se, kako na boginju i boga, tako i na njihove ljudske ‘predstavnike’. Kao arhetip u psihi i kao ritual u mnogim starim kulturama, ovo sjedinjenje polarnih principa je obnavljanje njihovog primordijalnog jedinstva, portal koji vodi ka daljim stepenicama na putu duhovnog razvoja i prastari simbol plodnosti i samog života.

Izvorni smisao i forma rituala Hieros Gamos potječu verovatno iz neolitskih poljoprivrednih društava. Plodnost prirode, dobra setva i sve što je za to potrebno, kiša, sunce i sl., prizivaju se, po principu – simpatičke magije – prolećnom svetkovinom, čiji je vrhunac ritualno spajanje muškarca i žene. Oni odigravaju akt oplodnje – kreacije svega u prirodi, kroz seksualno spajanje božanskog muškog i božanskog ženskog.

Sećamo se takve scene iz filma “Magle Avalona”, u kojoj se, u noći Beltana, keltskog praznika plodnosti koji pada oko prvog maja, ritualno spajaju prerušeni kralj Artur i sveštenica Avalona, Morgana Le Fej.

Sveta seksualnost postoji u raznim formama kroz čitavu Antiku i svuda ima za cilj da donese blagoslov, plodnost i izobilje zajednici. Ona je deo svetkovina koje uključuju i druge ritualne radne – procesije, ceremonije pročišćavanja, žrtvovanja, darivanja, ili svadbene gozbe. Vavilonski mit o stvaranju sveta govori o koitusu Enuma i Eliš, nebeske i zemaljske vode, u sumerskom mitu su to božanstva Apsu i Tijamat, u grčkom Uran i Geja.

Pročitajte i... Seksualna energija i ženska energija - Kako pobuditi kreativnost, ljubav i strast za životom

U gradu Uruku sveštenica boginje Ištar je u hramu izvodila ritualni seksualni akt sa odabranim muškarcem. Jedna forma ovog rituala je povezana sa mitom o cikličnoj smrti i ponovnim rođenjem boga vegetacije, koji se pojavljuje kao muški partner boginje u seksualnom aktu (Izide, Kibele, Afrodite, Artemide, tj. rimske Dijane).

Seksualnost je nosila oreol svetosti, kao prokreativni akt, ali i kao ekstatički put otkrovenje božanskog kroz blaženstvo, sve do uvođenja novog ‘seksualnog morala’ u monoteističkim religijama.

Ritualne seksualne prakse su u kasnijim, puritanskim vremenima pogrešno nazivane ‘hramskom prostitucijom’. Kod samih Jevreja, koji su ih izvorno takođe praktikovali, poput Vavilonaca i Kananaca, iskorenjivanje je trajalo više stotina godina, kroz stalne osude i progone od strane proroka i nove svešteničke kaste.

Kako je moć arhetipa veoma ‘tvrdokorna’ u ljudskoj psihi, Hieros Gamos se u novoj, deerotizovanoj verziji ponovo javlja u ideji o bogu kao mladoženji i narodu kao mladi ili kasnije, kao metafora za odnos Hrista i njegove crkve. Svedočanstvo ove ‘ljubavne alhemije’, kako god ona bila interpretirana, ostalo je na najlepšim stranicama Starog Zaveta – u Solomonovoj “Pesmi nad pesmama“.

Veliki zaokret ka patrijarhatu vidimo i u priči o Evi i zmiji. Dok se u starim mitovima o stvaranju (kao što je, na primer, pelaški mit o boginji Eurinomi), kao i u brojnim bajkama, zmija ili zmaj pojavljuju u funkciji mladoženje koji oplođuje, novo muško božanstvo koje je već preuzelo funkciju ekskluzivnog Kreatora, sada proklinje zmiju i proteruje je iz raja.

Motiv svetog braka je sveprisutan i u azijskim duhovnim tradicijama, samo što je ovde u većoj meri prožet filozofskim i spiritualnim značenjima. Pomenimo ovde samo tantrizam u hinduističkoj i budističkoj varijanti. Seksualno sjedinjenje božanskog para, najpoznatije kao Šiva i Šakti u hindu tradiciji ili Samantabadra i Samantabadri (muški i ženski Buda) u budizmu, često su predstavljeni u sedećoj ili stojećoj yab-yum formi‚ zagrljeni i spojenih genitalija. Intencija ovde nije primarno erotska, već yab-yum stoji kao simbol mističnog prevazilaženja tj. sjedinjenja suprotnosti kroz meditativnu praksu, odnosno sjedinjenje muških i ženskih atributa prosvetljenog stanja.

Pročitajte i... Tantričko vođenje ljubavi - Tjelesno i duhovno sjedinjenje s partnerom

U tantrizmu postoji, takođe, sveta jogička praksa, koja uključuje i seksualni akt. Posle opsežnih, dugotrajnih meditativnih i jogičkih priprema oba partnera, praksa kulminira seksualnim spajanjem (maithuna) bez ejakulacije, tokom koga praktikanti vizualizuju sebe i partnera kao tantrička božanstva, a fuziju energija i blaženstvo, koje su pokrenuli na ovaj način, usmeravaju u pravcu svog duhovnog razvoja.

Muško-ženski polaritet, međutim, postoji u našoj sopstvenoj duši. Jung je, na primer, ženski deo muške psihe nazvao anima, a muški deo ženske, animus. Sveti brak suprotnosti je takođe i individualna praksa, koja nas osnažuje, ucelovljuje, isceljuje, oživljava. Kada su muška i ženska strana u nama u harmoniji i podržavaju snažno jedna drugu, otvoreniji smo i za zdravije veze sa drugima. Iz arhetipa ‘svetog braka’ crpimo smisao, zdravlje, plodnost i prosperitet.

PODIJELITE NA FACEBOOK

PRATITE NAS

O Autoru

Izabela Huber

Dr. Izabela Huber bila je klinička psihologinja, life coach i plesna terapeutkinja, čiji se rad zasnivao na dubokom povezivanju psihologije, svijesti, tijela i različitih kontemplativnih i energetskih tradicija. Svoj pristup „Coaching by Consciousness“ razvila je na principima neurokoučinga, integrišući provjerene metode promjene iz različitih tradicija – psihoterapije, meditacije i energetskog rada – sa savremenim saznanjima neuronauke. Izabela je diplomirala i magistrirala psihologiju na Odsjeku za psihologiju beogradskog Filozofskog fakulteta, a doktorirala na Univerzitetu u Novom Sadu, gdje je jedno vrijeme i predavala. Šesnaest godina živjela je i radila u Austriji, gdje je u Beču i Minhenu završila edukaciju iz sistemsko-transpersonalne i plesne terapije, kao i edukaciju iz hipnoterapijske komunikacije i kratke terapije orijentisane ka rješenjima. Posebno mjesto u njenom radu zauzimalo je povezivanje budističke i zapadne psihologije. Budističku filozofiju i meditaciju učila je u Nepalu, a svoje psihološko znanje povezivala je sa dugogodišnjim ličnim iskustvom u meditaciji, fokusiranju, energetskim terapijama, či gongu, jogi, ekspresivnom plesu, improvizaciji, pjevanju i radu sa glasom. U knjizi Coaching by Consciousness (Homo Integralis, Minhen) prvi put je predstavila svoj koncept koučinga, savjetovanja i radionica. Kroz svoj rad bavila se različitim aspektima ličnog razvoja, emocionalnog rada, odnosa prema sebi i osvještavanja vlastitih potencijala, nastojeći da psihološke metode poveže sa dubljim iskustvom svijesti, tijela i unutrašnje transformacije. Posljednjih godina svog rada posebno se posvetila proučavanju ženske arhetipske psihologije, koju je istraživala kroz koncept „Ciklusa Boginje“ i brojne radionice u krugovima žena. U tim susretima otvarala je prostor za istraživanje ženskog principa, unutrašnjeg osnaživanja i razvoja nove ženske svijesti za 21. vijek. Kroz individualni rad, koučing grupe, seminare, radionice i retreat programe obrađivala je teme poput odlaganja, manifestovanja želja, rada sa emocijama, prelaska od problema ka rješenjima, odnosa prema sebi i razvijanja dubljeg osjećaja unutrašnje povezanosti. Iza sebe je ostavila rad koji je nastojao povezati različite oblasti znanja i iskustva – psihologiju i duhovnost, savremena naučna saznanja i drevne kontemplativne prakse, rad sa umom i rad sa tijelom. Njen pristup ostaje vrijedan dio nasljeđa koje je kroz svoj rad, knjigu, radionice i susrete sa ljudima utkala u živote onih sa kojima je radila.

Pročitajte i... Asteroid Kiron u astrologiji – Arhetip ranjenog iscjelitelja i put unutarnjeg iscjeljenja

See author's posts